Een bekend merk op de cover van een boek. Mag dat?
Op 7 mei verscheen Schooljaren, een roman van Ernest van der Kwast, die eerder het succesvolle Mama Tandoori schreef. Schooljaren is een leuk boek met een mooie cover: een drink pouch, of drinkzakje, met een rietje erin, tegen een kleurrijke achtergrond. Toch was dit ontwerp niet de eerste keuze van Van der Kwast en uitgeverij De Bezige Bij. Hun oorspronkelijk ontwerp werd om juridische reden afgeblazen.
Knipoog
In Schooljaren drinken de hoofdpersonen tijdens de pauze op school iedere dag een Capri Sun. Het leek Van der Kwast en zijn uitgever een leuk idee om daar op de cover iets mee te doen. ‘Een knipoog naar Capri Sun’ noemt Van der Kwast het. Maar die knipoog wilden ze bij Capri Sun helaas niet zien. Toen De Bezige Bij contact opnam voor een samenwerking met een weggeefactie (‘Win een jaar lang Capri Sun’), reageerde Capri Sun afwijzend en verzocht het de cover te wijzigen.
Geen gevecht
De Bezige Bij durfde het gevecht met Capri Sun niet aan en besloot de omslag aan te passen. Nog steeds een drinkzakje met een rietje, maar dan wel met een heel ander design. Probleem weg.
Had De Bezige Bij hier meer lef moeten tonen? Als de uitgever op zoek was naar wat free publicity misschien wel. Want de krantenkop ‘Capri Sun wil roman Schooljaren verbieden’ kan de verkoop natuurlijk flink stuwen. Echter, toch denk ik dat de uitgever hier een verstandige beslissing heeft genomen.
Merken op covers
Het gebruik van een bekend merk op de cover van een boek leidt wel vaker tot gesteggel. Zo ontstond er ooit discussie tussen Jack Daniels en schrijver Patrick Wensink over zijn boek Broken Piano for President. Ook publicist David Thorne kreeg het met Penguin aan de stok over zijn boek I’ll go home then, it’s warm and has chairs.
Geldige reden
Of gebruik van een bekend merk op de cover van een boek een merkinbreuk is, wordt meestal bepaald door het antwoord op de vraag of je een geldige reden hebt om het merk te gebruiken. Die eventuele geldige reden hangt nauw samen met de inhoud van het boek. Als je een kritisch boek schrijft over Coca Cola dan heb je mogelijk wel een geldige reden om het Coca-Cola merk af te beelden, zoals bijvoorbeeld gedaan is voor het boek The Coke Machine. Dat boek gáát immers over Coca Cola. Echter, als het enige verband tussen inhoud en cover is dat de hoofdpersoon elke dag een Capri Sun drinkt, is dat vermoedelijk wat te mager om een geldige reden aan te nemen. Wat mij betreft dus een verstandig besluit van uitgever en schrijver.
Bas Kist
