Alle rechtspraak  

Rb. Amsterdam 19 mei 2026, IEF 23578; ECLI:NL:RBAMS:2026:5170 ([eiser] tegen [gedaagde]). De kantonrechter van de Rechtbank Amsterdam oordeelt dat gedaagde inbreuk heeft gemaakt op de auteursrechten en persoonlijkheidsrechten van eiser, een professioneel fotograaf, door een door hem gemaakte foto van een 538-Koningsdagbezoekster zonder toestemming en zonder naamsvermelding op haar website te publiceren. Het verweer dat niet vaststaat dat de foto auteursrechtelijk beschermd is, wordt gepasseerd, onder meer omdat dit pas bij dupliek is aangevoerd en gedaagde in haar conclusie van antwoord nog zelf ervan uitging dat op de foto auteursrecht rustte. Ten overvloede overweegt de kantonrechter dat voldoende aannemelijk is dat de foto auteursrechtelijke bescherming geniet, omdat sprake is van een bewust gekozen hoek en focus die de foto een eigen, oorspronkelijk karakter geven. Ook het beroep van gedaagde op mogelijk rechtmatig gebruik via beeldbanken slaagt niet, omdat zij onvoldoende concreet heeft onderbouwd dat zij daadwerkelijk toestemming had om de foto te gebruiken. Dat gedaagde de inbreuk niet bewust zou hebben gepleegd, doet daaraan niet af: de publicatie zonder toestemming van de maker en zonder diens naam te vermelden levert een schending op van diens exploitatierechten en persoonlijkheidsrechten.

Rb. Noord-Holland 6 mei 2026, IEF 23575; ECLI:NL:RBNHO:2026:4380 ([eiser 1] en [eiser 2] tegen MED Medemblik). In deze zaak tussen twee collectieve rechtenorganisaties ([eiser 1] en [eiser 2]) en MED Medemblik staat de vraag centraal of de exploitant van een horecagelegenheid gehouden is tot betaling van openstaande vergoedingen voor muziekgebruik op grond van licentieovereenkomsten. De kantonrechter van de Rechtbank Noord-Holland oordeelt dat de vorderingen grotendeels toewijsbaar zijn en passeert het gevoerde verweer, nu dit na nadere onderbouwing onvoldoende is gehandhaafd. MED Medemblik exploiteert een horecagelegenheid waar muziek wordt afgespeeld. Met beide collectieve rechtenorganisaties zijn licentieafspraken gemaakt voor het gebruik van muziekwerken. Over het jaar 2025 blijven meerdere facturen onbetaald, waaronder een factuur van € 1.419,11 van [eiser 1] en twee facturen van in totaal € 2.235,29 van [eiser 2]. Daarnaast worden eerder verleende kortingen van 33,33% na uitblijven van betaling alsnog in rekening gebracht, waardoor de gevorderde hoofdsommen oplopen tot € 2.128,56 respectievelijk € 3.352,77. MED Medemblik betwist de vorderingen en voert aan dat de gehanteerde berekeningsgrondslag onjuist is. Volgens haar is de horecagelegenheid ten onrechte ingedeeld in een hogere oppervlaktecategorie (450 m²), terwijl de feitelijke oppervlakte circa 160 m² bedraagt, wat zou leiden tot lagere tarieven. Daarnaast stelt zij dat geen sprake is van ondertekende licentieovereenkomsten en dat betaling van eerdere facturen niet zonder meer kan worden aangemerkt als aanvaarding van contractuele verplichtingen.

Rb. Midden-Nederland 29 april 2026, IEF 23564; ECLI:NL:RBMNE:2026:2307 ([eiser] tegen [handelsnaam 2]). In dit vonnis van de kantonrechter Midden-Nederland staat het gebruik van productfoto’s en productnamen van wandpanelen op een concurrerende website centraal. [eiser] exploiteert een onderneming in muurbedekking en had door een professionele fotograaf foto’s laten maken van marmerlook-wandpanelen, die hij op zijn eigen website plaatste. [handelsnaam 2], eveneens actief in de verkoop van wandpanelen, gebruikte die foto’s en de bijbehorende productnamen op haar eigen website. De kantonrechter oordeelt dat de vier foto’s waarop de volledige wandpanelen met aankleding te zien zijn auteursrechtelijk beschermde werken zijn, omdat daarin voldoende creatieve keuzes besloten liggen, onder meer in belichting, camerahoek, compositie en enscenering. De vier ingezoomde uitsneden van die foto’s genieten daarentegen geen zelfstandige auteursrechtelijke bescherming, omdat het enkel uitsnijden van een bestaande foto onvoldoende creatieve of artistieke keuzes oplevert. Ook de productnamen, zoals Bianco Carrara Marmerpaneel, Crème Marfil Marmer Wandpaneel, Grigio Carnico Marmerpaneel en Marquina Marmerpaneel, zijn niet auteursrechtelijk beschermd: zij verwijzen vooral beschrijvend naar kleur, marmersoort of groeve en worden ook op vergelijkbare wijze door andere aanbieders gebruikt. Verder is [eiser] niet zelf als maker van de foto’s aan te merken op grond van artikel 6 Auteurswet, omdat niet is gebleken dat hij vrijwel alle creatieve keuzes heeft gemaakt en de fotograaf slechts als uitvoerende “hand” fungeerde. Wel heeft [eiser] de auteursrechten en bijbehorende vorderingsrechten rechtsgeldig verkregen door overdracht bij akte van 13 oktober 2025, zodat hij bevoegd is om ook tegen eerdere inbreuken op te treden.

HvJ EU 13 mei 2026, IEF 23562; ECLI:EU:T:2026:344 (Kutxabank tegen EUIPO en Klarna Bank). In deze zaak staan twee vragen centraal: (i) of sprake is van verwarringsgevaar tussen het aangevraagde figuratieve Uniemerk bestaande uit de letter “K.” en de oudere Kutxabank-merken voor diensten in de klassen 35, 39, 42 en 45, en (ii) of dat wél het geval is voor de financiële diensten in klasse 36 ten opzichte van een ouder Kutxabank-beeldmerk met een gestileerde “k”. Aan de procedure ligt een oppositie van Kutxabank ten grondslag tegen een merkaanvraag van Klarna voor een figuratief teken waarin de letter “K” centraal staat, aangevraagd voor diensten in de klassen 35, 36, 39, 42 en 45. Kutxabank beroept zich op twee oudere Uniemerken: (i) een beeldmerk met een gestileerde “k” voor financiële diensten in klasse 36 (oudere merk 1), en (ii) een beeldmerk met een gestileerde “k” in combinatie met de woorden “kutxabank kredit” voor onder meer reclame- en zakelijke diensten in klasse 35 en financiële diensten in klasse 36 (oudere merk 2). Bij de beoordeling van het verwarringsgevaar hanteert het Gerecht de gebruikelijke globale benadering, waarbij de mate van overeenstemming tussen de tekens, de (soort)gelijkheid van de diensten en het onderscheidend vermogen van de oudere merken in onderlinge samenhang worden beoordeeld. Voor oudere merk 1 oordeelt het Gerecht dat de diensten in de klassen 35, 39, 42 en 45 waarvoor de aanvraag is ingediend, niet soortgelijk zijn aan de financiële en monetaire diensten in klasse 36. Het betoog van Kutxabank dat sprake is van een economische samenhang of aanvullende diensten – bijvoorbeeld via software of beveiligingsdiensten – wordt verworpen wegens onvoldoende onderbouwing. Alleen de diensten in klasse 36 zijn identiek. Voor oudere merk 2 geldt dat een deel van de diensten in klasse 35 identiek is, maar dat de diensten in de klassen 39, 42 en 45 niet soortgelijk zijn. Voor die laatste diensten ontbreekt daarmee een noodzakelijke voorwaarde voor verwarringsgevaar. De beoordeling concentreert zich vervolgens op de diensten waarvoor wél sprake is van identiteit: klasse 35 ten opzichte van oudere merk 2 en klasse 36 ten opzichte van oudere merk 1.

BenGH 18 maart 2026, IEF 23561; IEFbe 4221; C 2024/18 ([verzoeker] tegen [verweerster]). In deze zaak staat de vraag centraal of een Benelux-beeldmerk voor “KIF Radio” vervallen kan worden verklaard wegens het ontbreken van normaal gebruik. Het Benelux-Gerechtshof bevestigt de beslissing van het BBIE en oordeelt dat daarvan sprake is. Het enkele gebruik van tekens waarin het woordelement “KIF” voorkomt, volstaat in dit geval niet als gebruik van het ingeschreven merk. [verzoeker] is houder van een semi-figuratief merk voor onder meer telecommunicatie- en culturele diensten. Mediazone heeft bij het BBIE een vordering tot doorhaling ingesteld, stellende dat het merk tijdens een periode van vijf jaar niet normaal is gebruikt. Het BBIE heeft die vordering toegewezen en het merk vervallen verklaard. In beroep voert [verzoeker] aan dat wel degelijk sprake is van gebruik, omdat Mediazone het teken “KIF” en varianten daarvan heeft gebruikt voor radio-uitzendingen, naar zijn zeggen met zijn toestemming en dus op basis van een licentie. Het Hof stelt voorop dat van normaal gebruik sprake is wanneer het merk daadwerkelijk wordt gebruikt overeenkomstig zijn wezenlijke functie, namelijk het waarborgen van de herkomst van de betrokken diensten, met het oog op het verkrijgen of behouden van afzet. Symbolisch gebruik is onvoldoende. Ook gebruik in een afwijkende vorm kan relevant zijn, mits het onderscheidend vermogen van het merk in de ingeschreven vorm niet wordt gewijzigd. Vaststaat dat Mediazone vanaf 2019 radioactiviteiten verricht onder tekens waarin het woordelement “KIF” voorkomt. Volgens [verzoeker] moet dit worden aangemerkt als gebruik van het merk, omdat het onderscheidend vermogen wordt gedragen door het woordelement en de grafische verschillen ondergeschikt zijn. Het Hof volgt dat betoog niet. Het stelt vast dat de door Mediazone gebruikte tekens op essentiële punten afwijken van het ingeschreven beeldmerk, onder meer wat betreft lettertype, vormgeving van de letters, compositie en de vorm van de achtergrond. Hoewel er overeenkomsten bestaan, zijn de verschillen te groot en te opvallend om als verwaarloosbaar te worden beschouwd. Daarmee kan niet worden gesproken van gebruik van het merk in een vorm die het onderscheidend vermogen onverlet laat.

Rb. Den Haag 23 april 2026, IEF23558; ECLI:NL:RBDHA:2026:9790 ([eiseres] tegen [gedaagde]). De voorzieningenrechter van de Rechtbank Den Haag vindt dat [gedaagde], een rapper met een groot bereik op social media, onrechtmatig handelde met berichten over [eiseres] en het kind van [eiseres]. [eiseres] en [gedaagde] hadden in 2024 een korte relatie, waaruit in 2025 een kind is geboren. Alleen [eiseres] heeft het gezag. [gedaagde], actief als artiest op onder meer Instagram, TikTok, Snapchat en YouTube, is kort voor deze zaak strafrechtelijk veroordeeld voor onder meer bedreiging. Hij kreeg daarbij ook een contactverbod met [eiseres]. Daarna plaatste hij via zijn socialmediakanalen verschillende berichten. Zo deelde hij beeldmateriaal van het kind, combineerde dat met een audio-opname van de slachtofferverklaring van [eiseres], publiceerde informatie uit een jeugdzorgdossier en deed uitspraken over de geestelijke gezondheid van [eiseres] en een vermeende weigering van een DNA-test. Volgens de voorzieningenrechter is er spoed, omdat online publicaties zich snel verspreiden en blijvend zijn, zeker gezien het grote bereik van [gedaagde]. Voor het delen van persoonsgegevens van een kind onder de 16 jaar is toestemming nodig van de wettelijk vertegenwoordiger. Zonder die toestemming is publicatie in principe onrechtmatig. Dat geldt ook voor het gebruik van een geblurde afbeelding in een videoclip. In deze context is het kind toch herkenbaar, onder meer omdat dezelfde afbeelding eerder ongeblurd is gedeeld en wordt gebruikt bij uitspraken over vaderschap. De bescherming van de persoonlijke levenssfeer van het kind weegt zwaarder dan het belang van [gedaagde] bij artistieke vrijheid en inkomsten uit de videoclip.

Rb. Den Haag 29 april 2026, IEF 23553; ECLI:NL:RBDHA:2026:10358 ([eiser] tegen Clingendael). De Rechtbank Den Haag heeft geoordeeld dat Clingendael geen auteursrechten heeft verkregen op rapportages van een onafhankelijk adviseur over geweldsincidenten in West-Afrika. Partijen werkten van 2022 tot en met 2024 samen op basis van opdrachtovereenkomsten waarbij de adviseur informatie uit zijn eigen netwerk verzamelde en verwerkte in wekelijkse rapportages voor Clingendael. Nadat de samenwerking over 2025 stukliep wegens een discussie over overdracht van het netwerk van de adviseur, weigerde Clingendael een openstaande factuur van €7.000 te betalen en stelde zij dat de adviseur met een later voor de Konrad-Adenauer-Stiftung opgesteld rapport inbreuk maakte op haar auteursrechten, bedrijfsgeheimen en databankenrechten. De rechtbank verwerpt die stellingen. Volgens de rechtbank voorziet artikel 9 van de opdrachtovereenkomsten niet in overdracht van auteursrechten. De bepaling dat “all rights of usage, including all secondary rights” eigendom van Clingendael zouden zijn, ziet volgens de rechtbank op gebruiksrechten en niet op overdracht van auteursrechten als vermogensrechten. Daarbij benadrukt de rechtbank dat art. 2 Auteurswet voor overdracht van auteursrechten een daadwerkelijke akte vereist die expliciet op die overdracht is gericht. Omdat tussen professionele partijen geen dergelijke overdrachtsakte was opgenomen, blijven eventuele auteursrechten bij de adviseur rusten. De rechtbank hoeft daarom niet meer te beoordelen of de rapportages of de daarin opgenomen nieuwsfeiten auteursrechtelijk beschermd zijn. Ook de stelling dat de adviseur verplicht was Clingendael toegang te geven tot zijn netwerk wordt verworpen: uit de overeenkomsten, correspondentie en financiering van het netwerk volgt volgens de rechtbank geen dergelijke verplichting.

Rb. Amsterdam 30 april 2026, IEF 23550; ECLI:NL:RBAMS:2026:4517 (Sumfinidade Unipessoal tegen Vesuviotour). Sumfinidade Unipessoal vorderde in deze procedure een vergoeding voor ongeautoriseerd gebruik van een foto van fotograaf [naam] op de website van Vesuviotour. Volgens Sumfinidade Unipessoal stond de foto [naam foto] tussen 24 december 2019 en 1 april 2020 zonder toestemming en zonder naamsvermelding online. De vordering was eerst ingesteld onder de Europese procedure voor geringe vorderingen (EPGV-Verordening). De kantonrechter oordeelde echter dat de zaak buiten het toepassingsbereik daarvan viel, omdat de vordering betrekking had op inbreuken op de persoonlijke levenssfeer en persoonlijkheidsrechten als bedoeld in artikel 2 lid 2 onder j EPGV. Daarom zette de rechtbank de procedure op grond van artikel 4 lid 3 EPGV in samenhang met artikel 69 Rv voort als dagvaardingsprocedure. Een later door Sumfinidade Unipessoal genomen akte uitlating liet de rechtbank buiten beschouwing wegens strijd met de goede procesorde. De kantonrechter achtte zich internationaal bevoegd op grond van de Brussel I-bis-Verordening, omdat Vesuviotour in Amsterdam is gevestigd. Op grond van de Rome II-Verordening paste de rechtbank Nederlands recht toe, omdat bescherming in Nederland werd ingeroepen. Het beroep van Vesuviotour op verjaring slaagde niet. Volgens de kantonrechter had Vesuviotour onvoldoende onderbouwd dat Sumfinidade Unipessoal of de fotograaf al vóór 26 maart 2020 bekend was met zowel de schade als de aansprakelijke partij. Daarom was de indiening van het verzoekschrift in maart 2025 op tijd. Ook de auteursrechtelijke verweren slaagden niet. De rechtbank achtte voldoende aannemelijk dat de foto auteursrechtelijke bescherming geniet vanwege de creatieve keuzes van de fotograaf, zoals compositie, camerastandpunt en kleurgebruik.

HvJ EU 12 mei 2026, IEF23546; ECLI:EU:C:2026:395 (Meta Platforms Ireland Ltd tegen Autorità per le Garanzie nelle Comunicazioni). In deze zaak draait het om de uitleg van artikel 15 DSM-richtlijn. De zaak speelt tussen Meta Platforms Ireland en de Italiaanse communicatieautoriteit AGCOM. Centraal staat een Italiaanse regeling die persuitgevers exclusieve rechten geeft op online gebruik van hun perspublicaties door online platforms. De regeling bepaalt daarnaast dat uitgevers aanspraak kunnen maken op een billijke vergoeding en legt verschillende verplichtingen op aan platforms. Meta maakte bezwaar tegen een besluit van AGCOM waarin criteria waren vastgesteld voor de berekening van die vergoeding. Volgens Meta geeft artikel 15 DSM-richtlijn persuitgevers uitsluitend exclusieve rechten, zoals reproductie en beschikbaarstelling, en geen zelfstandig vergoedingsrecht. Ook zou de Italiaanse regeling te ver ingrijpen in de contractsvrijheid en ondernemingsvrijheid van platforms, onder meer doordat zij verplicht worden te onderhandelen, gegevens te delen en de zichtbaarheid van perscontent tijdens onderhandelingen niet te beperken. Meta beriep zich daarnaast op strijd met verschillende bepalingen van Unierecht, waaronder artikel 109 en 119 VWEU en de e-commercerichtlijn. Het Hof heeft die onderdelen echter niet inhoudelijk beoordeeld, maar de betreffende prejudiciële vragen niet-ontvankelijk verklaard omdat zij niet relevant waren voor de beslechting van het hoofdgeding. Het Hof stelt voorop dat artikel 15 DSM-richtlijn persuitgevers exclusieve rechten verleent om online gebruik van hun perspublicaties toe te staan of te verbieden. De inhoud van die rechten volgt uit Richtlijn 2001/29. Lidstaten mogen deze exclusieve rechten niet vervangen door een louter vergoedingsrecht. Tegelijkertijd sluit artikel 15 DSM-richtlijn niet uit dat toestemming voor gebruik wordt gekoppeld aan betaling van een vergoeding, zolang het exclusieve karakter van het recht behouden blijft. Dat betekent dat persuitgevers toestemming moeten kunnen weigeren en hun rechten ook kosteloos moeten kunnen licentiëren, bijvoorbeeld via royaltyvrije licenties. Platforms mogen bovendien niet verplicht worden een vergoeding te betalen wanneer zij de publicaties niet gebruiken of niet willen gebruiken. Volgens het Hof mogen lidstaten regels vaststellen die het gebruik van deze rechten structureren, mits die regels de exclusieve rechten niet uithollen en aansluiten bij de doelstellingen van de DSM-richtlijn, waaronder een hoog beschermingsniveau en een sterkere onderhandelingspositie voor persuitgevers.

Oberlandsgericht Düsseldorf 23 april 2026, IEF23543; ECLI:EU:C:2026:349 (IU tegen BT). In deze zaak staat de vraag centraal welk nationaal recht geldt voor de formele geldigheid van een auteursrechtlicentie wanneer een derde die geldigheid betwist in een procedure over auteursrechtinbreuk. BT, een Duitse verkoper van autoaccessoires, staat tegenover concurrent IU. Tussen 2014 en 2018 liet BT in Polen productfoto’s maken van automatten door een Poolse fotograaf. De echtgenoot van BT bracht de automatten steeds naar de studio. Daarna kreeg BT de foto’s op een USB-stick. Partijen spraken mondeling af dat BT de foto’s mocht gebruiken voor eBay-aanbiedingen. Een schriftelijke overeenkomst kwam er niet. IU gebruikte dezelfde foto’s later in eigen eBay-aanbiedingen zonder toestemming van BT. BT stapte daarom naar de Duitse rechter wegens  auteursrechtinbreuk. De Landgericht gaf BT gelijk. Volgens de rechter had de fotograaf exclusieve gebruiksrechten aan BT overgedragen. IU maakte dus inbreuk door de foto’s zonder toestemming te reproduceren. In hoger beroep betoogde IU dat BT niet mocht procederen. Volgens IU was de overdracht of exclusieve licentie ongeldig. Pools recht bepaalt namelijk dat een overdracht van auteursrechten schriftelijk moet gebeuren. Omdat partijen alleen een mondelinge afspraak maakten, zou geen geldige overdracht of exclusieve licentie bestaan. BT maakte onderscheid tussen de formele geldigheid van de overdracht van auteursrechten en de geldigheid van de overeenkomst daaronder. Volgens BT geldt voor die overdracht artikel 8 lid 1 van de Rome II-Verordening. Daardoor zou het recht gelden van het land waarvoor bescherming wordt ingeroepen. Omdat BT bescherming vraagt in Duitsland, zou Duits recht van toepassing zijn. Volgens de verwijzende rechter kent het Duitse auteursrecht geen schriftelijkheidsvereiste voor een overdracht of exclusieve licentie als deze. De Oberlandesgericht Düsseldorf legde vervolgens twee prejudiciële vragen voor aan het Hof van Justitie. De Duitse rechter wil weten of artikel 8 lid 1 Rome II ook geldt voor de formele geldigheid van een overdracht van exclusieve gebruiksrechten op auteursrechtelijk beschermde foto’s. Als dat niet zo is, wil de rechter weten of de Rome I-Verordening geldt, vooral de artikelen 4 en 11 over het toepasselijke recht en de formele geldigheid van overeenkomsten.